FYRIRTĂKIđ FYRIRSPURN VEFVERSLUN SKOđA KÍRFU
FORS═đA
FR╔TTIR
BĂKUR
UNDIRHEIMAR
┴RBËK AKURNESINGA
FOREIGN RIGHTS
Hausavei­ararnir
eftir Jo Nesb°

Roger Brown er vel settur: GlŠsilegt einbřlish˙s Ý Oslˇ, eiginkonan Diana er stˇrkostleg og hann er ekki bara farsŠll Ý starfi hausaveiarans, sem leitar uppi rÚtta fˇlki­ Ý Š­stu st÷­ur norskra stˇrfyrirtŠkja, heldur ˇumdeilanlega sß besti. En ■ˇtt launin sÚu hß duga ■au engan veginn fyrir lÝfsstÝlnum sem Roger telur nau­synlegan til a­ halda Ý konuna sem hann elskar. Til a­ drřgja tekjurnar hefur hann komi­ sÚr upp ÷­rum og skuggalegri starfsferli og gert listaverka■jˇfna­ a­ list.

═ gegnum Di÷nu kynnist Roger Hollendingnum Clas Greve, sem vir­ist hinn fullkomni kostur Ý forstjˇrast÷­una sem Roger ■arf a­ manna, auk ■ess a­ hafa komist yfir ˇhemjudřrmŠtt Rubens-verk. Nßi Roger a­ stela mßlverkinu ver­ur hann ß grŠnni grein. En Clas Greve hefur komist yfir fleira en myndlist og Ý einu vetfangi er grundvellinum kippt undan tilveru Rogers, sem ■arf a­ glÝma vi­ a­stŠ­ur sem gera allar fjßrhagsßhyggjur lÚttvŠgar.

Hausvei­urunum er lesandanum kasta­ vŠg­arlaust inn Ý tryllta skuggaver÷ld uns hann stendur ß ÷ndinni. Nesb° lŠtur gamminn geysa ß sinn ˇvi­jafnanlega hßtt.

Hausavei­ararnir eru ■ri­ja bˇkin eftir Nesb° sem kemur ˙t ß Ýslensku ß ßrinu. Hinar tvŠr eru Dj÷flastjarnan og Frelsarinn. ┴­ur h÷f­u komi­ ˙t Rau­brystingur og Nemesis.

**** ľ Nesb÷ er Ý banastu­i Ý skemmtilegri glŠpas÷gu sem er full af ˇvŠntum atvikum.
Kolbr˙n Berg■ˇrsdˇttir, Morgunbla­i­


Hrafnarnir
Ůri­ja bˇkin Ý Minnesota-■rÝleiknum eftir Vidar Sundst°l

Mi­vikudaginn 16. febr˙ar kemur ˙t undir merki Undirheima skßldsagan Hrafnarnir eftir norska rith÷fundinn Vidar Sundst°l. Hrafnarnir eru ■ri­ja bˇk Sundst°ls ß Ýslensku og jafnframt lokabindi Minnesota-■rÝleiksins svokalla­a. Fyrri bŠkurnar hafa hloti­ prř­ilegar vi­t÷kur, bŠ­i lesenda og gagnrřnenda og Hrafnarnir fengu m.a. sex stj÷rnur Ý afar lofsamlegum dˇmi Ý Verdens Gang ■egar bˇkin kom ˙t Ý Noregi sl. vor.

Hrafnarnir eru beint framhald fyrri bˇka Vidars Sundst°l um Lance Hansen og Ýb˙ana vi­ Nor­urstr÷nd Lake Superior Ý Minnesota. ═ Landi draumanna og Hinum dau­u sřndi h÷fundurinn ■a­ sem hann sta­festir hÚr: a­ hann břr yfir sjaldgŠfri gßfu sagnamannsins til a­ ■enja taugar lesandans til hins řtrasta. Me­ Hr÷fnunum lřkur ■essum magna­a bßlki.

Lance Hansen grunar Andy brˇ­ur sinn um mor­. Vei­ifer­ ■eirra brŠ­ra fŠr ˇvŠntan endi og Lance fer Ý sjßlfskipa­a ˙tleg­. S˙ tilhugsun a­ saklaus ma­ur ver­i dŠmdur fyrir mor­i­ nagar hann sÝfellt uns hann snřr aftur ß heimaslˇ­ir vi­ Lake Superior. Ůar rekst hann ß Chrissy, brˇ­urdˇttur sÝna, sem hefur sagt skili­ vi­ sakleysi Šskunnar og berst vi­ a­ nß t÷kum ß lÝfi sÝnu. Smßm saman raknar ˙r flŠkjunni uns ˙r henni grei­ist Ý ßhrifamiklum loka■Štti.


äMinnesota-■rÝleikurinn eftir Sundst°l er sannk÷llu­ lestrarnautn, hla­in spennu, glŠsilega skrifu­ og persˇnusk÷pun tr˙ver­ug ... H÷fundurinn bř­ur okkur Ý eftirminnilegt fer­alag.ô

Verdens Gangá ******


Íreigarnir Ý Lods
Hann talar hŠgt og Ý dumbum, langdregnum, mßlmkenndum tˇn, eins og hvert einasta or­ sÚ honum kv÷l: äGettˇi­ hefur or­i­ fyrir skelfilegu ßfalli. Ůeir krefjast ■ess a­ vi­ afhendum ■eim ■a­ dřrmŠtasta sem vi­ eigum ľ b÷rnin okkar og gamla fˇlki­.ô

Mordechai Chaim Rumkowski, lei­togi gy­inga Ý gettˇinu Ý Łˇdź, fŠr ■a­ erfi­a hlutverk a­ fŠra fˇlki sÝnu ■Šr frÚttir a­ nasistastjˇrnin hyggist flytja ß brott ÷ll b÷rn undir tÝu ßra aldri. Hann getur ekki sagt ■eim hvert ■eir Štla a­ fara me­ ■au, hann veit ■a­ ekki. En vissulega hefur hann sÝnar grunsemdir. Ůau hafa ÷ll sÝnar hrŠ­ilegu grunsemdir.

Ůessi s÷gulega skßldsaga gerist Ý gettˇi gy­inga Ý pˇlsku borginni Łˇdź Ý sÝ­ari heimsstyrj÷ldinni. Af nÝstandi raunsŠi lei­ir Steve Sem-Sandberg lesandann inn Ý heim ÷rvŠntingar og ˇskiljanlegrar grimmdar. Hann segir frß af yfirgripsmikilli ■ekkingu og sty­st a­ verulegu leyti vi­ samtÝmaheimildir, me­al annars krˇnÝku sem ritu­ var af nokkrum starfsm÷nnum ß skjalasafni gettˇsins. H÷fundur fellir enga dˇma en tekst ß ßhrifarÝkan hßtt a­ beina kastljˇsinu a­ ■eim si­fer­ilegu spurningum sem vakna ■egar manneskjan stendur frammi fyrir ˇhŠfuverkum ß strÝ­stÝmum.

Íreigarnir Ý Łˇdź var tilnefnd til Bˇkmenntaver­launa Nor­urlandarß­s 2010. ┴­ur haf­i bˇkin hloti­ August Strindberg-ver­launin og Kerstin M. Lundberg-ver­laun sŠnska rÝkis˙tvarpsins.


äSem-Sandberg tekst a­ gera ■essa atbur­i svo skiljanlega en um lei­ er svo slßandi a­ ■eir skuli yfirh÷fu­ vera skiljanlegir.ô

- Financieel Dagblad

äS÷gupersˇnurnar eru svo ljˇslifandi a­ ■Šr gŠtu allt eins veri­ ˙r GlŠstum vonum e­a David Copperfield ů Dickens hef­i veri­ mj÷g ßnŠg­ur me­ ■essa bˇk.ô


- Guardian

äEins og hnitmi­a­ hamarsh÷gg. FrßbŠrt, tÝmalaust bˇkmenntaverk.ô

- De Standaard




Samhengi hlutanna
Skßldsaga eftir Sigr˙nu DavÝ­sdˇttur

Bla­akonan Hulda er b˙sett Ý London og fjallar ß gagnrřninn hßtt um umsvif Ýslenskra au­manna ß erlendri grund. H˙n er komin vel ß veg me­ bˇk um bankahruni­ ■egar h˙n lŠtur lÝfi­ Ý umfer­arslysi. Eftirlifandi unnusti hennar, listama­urinn og l÷gfrŠ­ingurinn Arnar, ßkve­ur a­ halda rannsˇkn hennar ßfram ßsamt bla­amanninum Ragga, Šsku-vini Huldu. Saman
rekja ■eir slˇ­ir ■eirra sem me­ ˇsvÝfnum vi­skiptahßttum komu Ýslensku ■jˇ­fÚlagi ß heljar■r÷m. ┴ ■eirri vegfer­ er ekki allt sem sřnist ů

Sigr˙n DavÝ­sdˇttir er landskunn fyrir pistla sÝna sem h˙n flytur hlustendum Spegilsins Ý RÝkis˙tvarpinu. Sřn hennar ß Ýslenskt efnahagslÝf er sk÷rp, efnist÷kin v÷ndu­ og beinskeytt. HÚr fŠr ■ekking hennar og reynsla noti­ sÝn til fulls Ý spennandi skßlds÷gu sem skrifu­ er beint inn Ý Ýslenskan samtÝma. H÷fundur setur hlutina Ý samhengi sem er Ý senn ˇvŠnt, ßleiti­ og sßrt.

Samhengi hlutanna er ÷nnur skßldsaga Sigr˙nar DavÝ­sdˇttur fyrir fullor­na lesendur, en h˙n hlaut Barnabˇkaver­laun ReykjavÝkurborgar 1989 fyrir bˇkina Silfur Egils og sendi frß sÚr skßlds÷guna Feimnismßl ßri­ 2006.


SÍNGUR GUđSFUGLSINS
eftir ═sak Har­arson me­ myndskreytingum eftir Helga Ůorgils Fri­jˇnsson.

═ litlu hrei­ri Ý fallegu trÚ Ý Hljˇmskßlagar­inum klekjast ˙t ungar, fjˇrir d˙nmj˙kir brŠ­ur, foreldrum sÝnum til mikillar gle­i. Eitt fyrsta verkefni­ sem ungi Ý hrei­ri ■arf a­ leysa er a­ finna nafni­ sitt. En ß­ur ■arf hann a­ svara erfi­ri spurningu: Til hvers eru fuglar? Eldri brŠ­runum ■remur tekst ■etta en sß yngsti ß ekki svar vi­ spurningunni. Ungarnir vaxa og dafna en lÝf fj÷lskyldunnar er Ý uppnßmi ß me­an sß yngsti hefur ekki fengi­ nafn. L÷ng og str÷ng leitin fŠr ■ˇ loks ˇvŠntan endi.

═sak Har­arson segir hÚr, af sinni alkunnu stÝlfimi, hrÝfandi Švintřri sem ß erindi til barna ß ÷llum aldri. S÷ngur Gu­sfuglsins er fyrsta barnabˇk ═saks, sem var tilnefndur til Bˇkmenntaver­launa Nor­urlandarß­s 2011 fyrir ljˇ­abˇkina Rennur upp um nˇtt.

Helgi Ůorgils Fri­jˇnsson, einn okkar virtustu og ■ekktustu myndlistarmanna um ßratuga skei­, myndskreytir bˇkina.

Sßlumessa
Skßldverk eftir Ara Trausta Gu­mundsson.

Ari Trausti hefur vaki­ ver­skulda­a athygli fyrir skßldverk sÝn. Hann hefur sent frß sÚr fjˇrar ljˇ­abŠkur og ■rjßr skßlds÷gur auk ■ess sem hann hlaut Bˇkmenntaver­laun Halldˇrs Laxness ßri­ 2002 fyrir sagnasafni­ VegalÝnur.

Sßlumessu kristallast saga ■jˇ­arinnar frß upphafi bygg­ar til okkar daga. ŮŠr fimm tengdu frßsagnir sem hÚr birtast eiga ■a­ sameiginlegt a­ greina frß merkum tÝmamˇtum Ý s÷gu okkar. Ůßttaskil ľ ßt÷kin sem fylgja nřjum
si­um Ý breyttu samfÚlagi ľ eru lei­arstefi­ sem leggur grunninn a­ eftirminnilegri hljˇmkvi­u Ý ■essu heilsteypta skßldverki.

HÚr segir me­al annars af hnignun go­aveldisins ß 12. ÷ld og endalokum Ůingeyraklausturs me­ si­askiptum. Vi­ kynnumst hugdirfsku og fˇrnum Ýslenskrar al■ř­u vi­ upphaf tŠknialdar og dregin er upp mynd af ■eim veruleika sem blasir vi­ ═slendingum samtÝmans. Af samhenginu mß ef til vill rß­a hvers er a­ vŠnta af framtÝ­inni.


Hausavei­ararnir
eftir Jo Nesb°

Roger Brown er vel settur: GlŠsilegt einbřlish˙s Ý Oslˇ, eiginkonan Diana er stˇrkostleg og hann er ekki bara farsŠll Ý starfi hausaveiarans, sem leitar uppi rÚtta fˇlki­ Ý Š­stu st÷­ur norskra stˇrfyrirtŠkja, heldur ˇumdeilanlega sß besti. En ■ˇtt launin sÚu hß duga ■au engan veginn fyrir lÝfsstÝlnum sem Roger telur nau­synlegan til a­ halda Ý konuna sem
hann elskar. Til a­ drřgja tekjurnar hefur hann komi­ sÚr upp ÷­rum og skuggalegri starfsferli og gert listaverka■jˇfna­ a­ list.

═ gegnum Di÷nu kynnist Roger Hollendingnum Clas Greve, sem vir­ist hinn fullkomni kostur Ý forstjˇrast÷­una sem Roger ■arf a­ manna, auk ■ess a­ hafa komist yfir ˇhemjudřrmŠtt Rubens-verk. Nßi Roger a­ stela mßlverkinu ver­ur hann ß grŠnni grein. En Clas Greve hefur komist yfir fleira en myndlist og Ý einu vetfangi er grundvellinum kippt undan tilveru Rogers, sem ■arf a­ glÝma vi­ a­stŠ­ur sem gera allar fjßrhagsßhyggjur lÚttvŠgar.

Hausvei­urunum er lesandanum kasta­ vŠg­arlaust inn Ý tryllta skuggaver÷ld uns hann stendur ß ÷ndinni. Nesb° lŠtur gamminn geysa ß sinn ˇvi­jafnanlega hßtt.

Hausavei­ararnir eru ■ri­ja bˇkin eftir Nesb° sem kemur ˙t ß Ýslensku ß ßrinu. Hinar tvŠr eru Dj÷flastjarnan og Frelsarinn. ┴­ur h÷f­u komi­ ˙t Rau­brystingur og Nemesis.
 

Hvernig Úg kynntist fiskunum
Eftir Ota Pavel
Ý ■ř­ingu Gyr­is ElÝassonar
 
Hvernig Úg kynntist fiskunum eftir tÚkkneska rith÷fundinn Ota Pavel (1930ľ1973) er rˇma­ safn samtengdra frßsagna sem byggja ß bernskuminningum h÷fundar. Verki­ leikur ß m÷rkum skßldsagna- og smßsagnager­ar og lřsir me­ lj˙fsßrum hŠtti ver÷ld sem var Ý sveitahÚru­um TÚkkˇslˇvakÝu, ß­ur en sÝ­ari heimsstyrj÷ldin skall ß og landi­ var hernumi­ af Ůjˇ­verjum.
 
HÚr segir af Švintřralegum vei­ifer­um Poppers s÷lufulltr˙a og Proseks ferjumanns, af vatnak÷rfum sem fˇ­ra­ir eru ß maltkorni og dßdřrshj÷rtum sem rugga­ er Ý barnav÷gnum. En ■egar strÝ­i­ brřst ˙t, eru fa­ir og brŠ­ur hins unga s÷gumanns sendir Ý fangab˙­ir Ůjˇ­verja. Og ■ß stendur upp ß hann einan a­ fŠra bj÷rg Ý b˙.

***** Morgunbla­i­

***** FrÚttabla­i­

***** FrÚttatÝminn

 

SAGA ┌R S═LDARFIRđI
┌t er komin barnabˇkin Saga ˙r sÝldarfir­i eftir Írlyg Kristfinnsson Ý samstarfi Uppheima og SÝldarminjasafnsins ß Siglufir­i.

Saga ˙r sÝldarfir­i
segir frß Sigga sem 12 ßra gamall flyst ßsamt fj÷lskyldu sinni til Siglufjar­ar Ý upphafi sÝ­ustu aldar. Ůar bÝ­ur nř framtÝ­ ■eirra sem ß­ur sßu ekki a­ra lei­ ˙t ˙r ˇg÷ngum og sßrri fßtŠkt en a­ flytja til Vesturheims Ý von um betra lÝf. Tilvera Sigga tekur stakkaskiptum ľ en ■a­ er ekki einfalt a­ byrja upp ß nřtt ß ˇkunnum sta­. Ůessi ÷rlagasaga byggir ß raunverulegum atbur­um sem lesa mß um ß vef SÝldarminjasafns ═slands.
Írlygur Kristfinnsson, myndlistarma­ur og safnstjˇri SÝldarminjasafnsins, segir Ý ■essari bˇk s÷gu sem kemur okkur vi­. Hann segir okkur hvernig sÝldarbŠr var­ til ľ i­andi af lÝfi me­ al■jˇ­legum blŠ ľ ■ar sem silfur hafsins var gjaldmi­illinn
sem greiddi dugmiklu al■˙­ufˇlki lei­ ˙r ÷rbirg­ til bjargßlna og breytti Ýslensku samfÚlagi ß undrask÷mmum tÝma.

H÷fundur myndskreytir bˇkina sjßlfur me­ glŠsilegum vatnslitamyndum sem fullkomna verki­ og tendra Ý frßs÷gninni liti og lÝf.


HOLLYWOOD
Henry äHankô Chinaski (65) vill helst fara ß ve­hlaupabrautina ß daginn og fitla vi­ ljˇ­ager­ ß kv÷ldin, gjarnan me­ vÝnfl÷sku vi­ h÷nd og ˙tvarpi­ stillt ß st÷­ sem leikur klassÝska tˇnlist. Skrifa Ý mesta lagi smßs÷gu. Skßldskapurinn heldur honum ˇbrjßlu­um, ve­rei­arnar minna hann ß a­ hafa lÝfi­ einfalt ľ ■annig komi sannleikurinn Ý ljˇs, ■annig komist hlutirnir Ý verk. N˙ hefur hann hins vegar veri­ rß­inn til a­ skrifa kvikmyndahandrit. Hva­ er ß sey­i? Hefur Hollywood tekist a­ lŠsa
Ý hann klˇnum? Er hann dŠmdur og glata­ur, or­inn hluti af ■eirri peningamaskÝnu sem hann hefur fyrirliti­ allt sitt lÝf?

Charles Bukowski
(1920-1994) var einn af ßhugaver­ari rith÷fundum tuttugustu aldar, ˇtvÝrŠ­ur hŠfileikama­ur og stÝlisti en umdeildur vegna drykkjuskapar og ˇhefla­s or­fŠris. Hann  sendi frß sÚr tugi ljˇ­abˇka og birti mikinn fj÷lda smßsagna, auk ■ess a­ skrifa sex skßlds÷gur. Hollywood er s˙ fimmta Ý r÷­ ■eirra, kom ˙t 1989, og er sjßlfsŠvis÷guleg eins og flest verka Bukowskis. HÚr segir hann frß ■vÝ ľ Ý gegnum hli­arsjßlfi­ Hank  Chinaski ľ ■egar hann tˇk a­ sÚr a­ skrifa kvikmyndahandrit Ý fyrsta og eina skipti­, a­ myndinni Barfly. Ůa­ mß ■vÝ segja a­ Hollywood sÚ eins konar fŠ­ingarsaga bݡmyndar; saga sem Bukowski skrifar um Bukowski a­ skrifa handrit a­ mynd sem fjallar um Bukowski.

BŠkur 71 - 80 af 242. SÝ­a 8 af 25.
Fara ß sÝ­u
l 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |

Hungureldur

Krßkustelpan

Le­urblakan

Dau­aengillinn

St˙dݡi­

DREKINN
UPPHEIMAR I VESTURGÍTU 45 I 300 AKRANES I S═MI 511 2450, NETFANG: UPPHEIMAR (hjß) UPPHEIMAR.IS